کمال گرایی چیه؟ اگه کمال گرایی نبود، دنیا چیجوری می شد؟ در دنیایی که در اون اثری از کمال گرایی نیس، کارا رو به بهتر شدن پیش خواهند رفت یا وخامت؟ فرد کمال گرا همون کسی نیس که خودشو وقف بهتر ساختن و آبادانی کرده؟ مگه نه اینکه کمال گرایی یعنی سعی واسه رسیدن به بهترینا؟ اگه آرزوای کمال گرایانه ی خود رو کنار بذاریم، به آدمایی عاطل و پشیمون تبدیل خواهیم شد؟

 

اول از همه اینکه اگه در کاری به کمال مطلوب نرسیم، حتما به این معنی هم نیس که اون کار رو ناقص یا در حد متوسط انجام دادیم. درواقع، نقطه مقابل کمال مطلوب، مشکل یا حد وسط نیس. روان شناسان پیشنهاد می کنن که سعی واسه رسیدن به برتری و تعالی بر سعی واسه رسیدن به کمال و تمامیت، ارجحیت داره. این پیشنهاد اصلا نمی گه که باید از آرزوها و خواسته هاتون دست بکشین، بلکه کارکردش اینه که نمی ذاره از محدوده عقلانیت و واقعیت خارج شید.

اگه واقعیت با انتظارات کمال گرایانه تون برابری نداشته باشه، (بیایید صادق باشیم: هیچوقت واقعیت با انتظارات کمال گرایانه تون برابری داشته؟!) شاید خودتون رو سرزنش می کنین و دل ودماغ تون رو از دست میدید. واسه اینکه بتونین دوباره از نو شروع کنین و این بار به نتیجه دلخواه تون نزدیک تر شید، باید قبول کنین که تغییر واقعیت کار شما نیس، اما عوضش می تونین بدون اینکه از استانداردهای دلخواه تون کوتاه بیایید، انتظارات تون رو به دسته ای تغییر بدین که در چهارچوب واقعیت بگنجند تا اگه کاری طبق نقشه پیش بینی شده پیش نرفت، راحت تر بتونین شرایط رو در جهت بهبود سروسامان بدین.

وقتی کارتون رو با توجه به واقعیت پیش ببرین، یعنی چشم تون رو روی اشتباهات و نواقص احتمالی نبندید، می تونین با آگاهی و اطلاعات بیشتری جلو برید تا اگه زمین خوردید، بتونین مسیرتون رو از نو با قدمای مؤثرتری شروع کنین. به این ترتیبه که راه موفقیت تون رو هموارتر می کنین. به جای اینکه بگید: «این کار اصلا نتیجه نداد!»، می تونین طور دیگری فکر کنین: «این کار هنوز نتیجه نداده!» یا «این کار تا یه جاهایی نتیجه داده، اما بعضی جاهاش خوب از آب درنیومده! حالا قدم بعدی چی می تونه باشه؟»

بله، واقعیتی که با اون سروکار دارین، می تونه درهم برهم باشه و از سرعت پیشرفت تون کم کنه. خیلی اوقات ممکنه شکست بخورین و لازم شه که دوباره از نو شروع کنین. اینا واقعیاتی انکارناپذیرند و واسه اینکه تسلیم شون نشید، باید مشکلات رو هم در انتظارات تون از آینده راه بذارین و بعد خودتون رو واسه رویارویی با مشکلات احتمالی آماده کنین. اگه مشکلات احتمالی رو به کل ندیده بگیرین، هربار که جلوی راه تون سبز شن، متعجب و دست پاچه میشید. شاید به یک باره نتونین راه موفقیت رو تا به انتها طی کنین، اما همین افتادنا و برخاستن هاست که باعث رشد تدریجی و نزدیکی به هدف غایی می شه.

پس این بار که پروژه ای رو شروع می کنین، بکوشید تا گرفتار تلهای کمال گرایی نشید. به جای اینکه به خودتون بگید: «این دفعه قراره همه چی درست از آب دربیاد!»، در حق خودتون لطف کنین و عوضش، قبول کنین که امکان پیش اومدن اشتباهات کوچیک در حاصل کارتونه. حالا وقتشه که ببینیم چه جوری میشه جایگاه واقعیت رو در دستور کار حفظ کرد.

۱. پریز کمال گرایی رو بکشین و یک آزمایش دقیق بکنین

۸ راه شکست دادن کمال گرایی که به موفق شدن هر چه بیشتر کمک می کنه آموزشی

شاید بعضی وقتا بین انجام کار احساس کنین که ندایی از درون تون، شما رو به کمال گرایی تشویق می کنه، اما مشکل از آنجایی شروع می شه که این ندای داخلی فریاد بزنه که «این کار درست نیس! این کار به اندازه کافی خوب از آب درنیومده! خودت واقعا در مورد این نتیجه مزخرف چی فکر می کنی؟!» و دقیقا همین جاست که باید پریز کمال گرایی رو بکشین. واسه اینکه بتونین با مثل این پیامای منفی مقابله کنین، باید دست روی حقایق بذارین. از خودتون سؤالای جور واجور بپرسید و جوابای واقعی بدین: «چه قسمتی از کار داره خوب پیش می ره؟ از چه قسمتایی راضی ام؟ هدف کاری که دارم انجامش می دم چیه؟ دارم به این هدف نزدیک می شم یا نه؟» اگه با خودتون به این نتیجه رسیدید که شرایط بر وفق مراد نیس، نباید تسلیم بشین، بلکه باید از خودتون بپرسید که دلیل چیه. همین که بدونین به چه دلیل کارتون نتیجه نداده، می تونه سرنخی باشه که قدم بعدی رو از اونجا شروع کنین.

۲. با پرهیز از قضاوت زودهنگام، تحمل تون رو واسه رشد و ادامه راه زیاد کنین

۸ راه شکست دادن کمال گرایی که به موفق شدن هر چه بیشتر کمک می کنه آموزشی

همه ما عاشق اون لحظه ای هستیم که بشینیم و نتیجه مطلوب کارمون رو نظاره کنیم، اما واقعیت اینه که خیلی از کارا زمان می بره تا در حد انتظارات مون خوب از آب دربیایند و بخاطر این ممکنه نتیجه بسیاری کارا در سعیای ساده با نتیجه دلخواه مون فاصله داشته باشه. بدونین هرکاری با صبر و تکرار به بار می شینه. پس وقتی کار نیمه تموم تون رو آزمایش می کنین و خلأها و نواقص رو می ببینن، به جای اینکه با قضاوت زودهنگام به خودتون تلقین کنین که گویا قرار نیس به هدف برسین، به مسیرتون ادامه بدین و مراحل بعدی کار رو در پیش بگیرین. قسمتای نیمه تموم رو نشونه شکست پروژه در نمای کلی فرض نکنین و قبول کنین این فقط بخشی از مسیره. بدونین که همه مراحل کار به نوبه ی خودشون مهم و لازم شمرده می شن.

۳. وقت و انرژی خود رو بیشتر به کاری اختصاص بدین که روی نتیجه پایانی تأثیرگذارتر باشه

اگه گرفتار کمال گرایی شید، حتی واسه کوچیک ترین جزئیات هم باید بیشتر از اندازه لازم وقت صرف کنین. افراد کمال گرا بعضی وقتا به اندازه ای درگیر توجه تندرو به جزئیات می شن که اصل قضیه رو فراموش می کنن. مثل کسی نباشید که جنگل میره و چون فقط تک تک درختان رو می بینه می پرسد که «پس خودِ جنگل کو؟!» این درحالیه که باید وقت تون رو سهمیه بندی کنین و ببینین که هر قسمت از پروژه به چقدر زمان و توجه احتیاج داره. اگه احساس کردین که دارین زمان و توجه زیادی رو به قسمتی از کار که حتما نیازمند اون همه رسیدگی نیس اختصاص میدید، حتما از خودتون بپرسید که بهتر نیس وقت و انرژی خود رو در قسمت دیگری از پروژه که نیازمند رسیدگی بیشتره، صرف کنین. سوال دقیق تر اینه که صرف زمان و انرژی بیشتر روی این قسمت از کار واقعا پس ی پایانی فرقی ایجاد می کنه یا نه. پس به جای اینکه همه توان خود رو روی رسیدن به کمال و تمامیت در تک تک جزئیات بذارین، ببینین که باید وقت و انرژی خود رو کجاها صرف کنین تا به هدف اصلی پروژه نزدیک تر شید.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   ۸ تغییر کوچیکی که زندگی شما رو لذت بخش تر می کنه

۴. فقط به مقصد فکر نکنین، از راه هم لذت ببرین

خیلی از ما عادت کردیم که از کارِ درحال انجام لذت نبریم، چراکه با خودمون می گیم: «وقتِ کِیف کردن ندارم، آخه باید این کار رو زودتر تمومش کنم.» اما اگه در انجام هر کاری (تدارک جشن تولد، نقاشی دیوار منزل یا مثلا تمرین متن سخنرانی) لذت یا هدف کارِ درحال انجام رو پیدا کنین، شاید می تونین اون کار رو باکیفیت تر بکنین. اگه پرفشار و مضطرب کار کنین، میدون دیدتون تنگ تر و تنگ تر میشه، تا جایی که ممکنه حالت وسواس پیدا کنین و درگیر جزئیات بی اهمیت شید. اما کسی که از انجام کارش لذت می بره، میدون دیدش گسترده تر می شه و اشتیاقش در انجام کار باعث نتیجه بهتر میشه.

۵. از تفکر «همه یا هیچ» دست بکشین و عوضش به معنی «بعضی» روی بیارین

۸ راه شکست دادن کمال گرایی که به موفق شدن هر چه بیشتر کمک می کنه آموزشی

خیلی اوقات که احساس شکست و ناامیدی می کنیم و قانع میشیم که باید پروژه دردست انجام رو کنار بذاریم یا کمه کم انجامش رو به تعویق بندازیم، علتش اینه که یکی دو چیز در حد انتظارات مون خوب از آب درنیامدهه و به خاطر این سریع نتیجه می گیریم که پس کل پروژه منتفیه. اما یک سؤال: اگه فقط یکی دو برگ یا حتی قسمت کوچیکی از شاخه یک درخت آسیب ببینه، عقلانیه که اون درخت رو از ریشه قطع کنیم؟ پس بهتره که پس گیری هاتون از کلمه «بعضی» استفاده کنین و مثلا بگید: «بعضی قسمتای کار داره خوب جواب می ده، اما یه قسمتایی نه.» و بعد هردو قسمت رو مورد توجه قرار بدین.

۶. بدونین که اهمیت کارِ درحال انجام فقط به زمان حال محدود می شه و واسه همیشه ادامه نداره

۸ راه شکست دادن کمال گرایی که به موفق شدن هر چه بیشتر کمک می کنه آموزشی

یکی دیگر از موارد کاربرد معنی «بعضی» در اینه که از خودتون بپرسید: موفقیت این پروژه روی همه جنبه های زندگی شما تا آخر عمر اثر داره یا فقط روی بعضی از جنبه های زندگی تون مؤثر هستش و بقیه جنبها بدون تأثیرپذیری از این قضیه به همون شکل سابق باقی خواهند موند؟ افراد کمال گرا از این جهت تحت فشار قرار دارن که در هر کاری، چه بی ارزش و چه مهم، از انتخاب کلمات متن سرمقاله گرفته تا انتخاب رنگ جوراب، کارِ درحال انجام رو داری اثر و اهمیتی دائمی و پایدار می بینن. هیچ چیزی در زندگی بااهمیت ترین نیس، فقط اینکه بعضی چیزها نسبت به بعضی چیزای دیگر بااهمیت تر شمرده می شن و بعضی چیزایی رو هم که اهمیتی ندارن، چه بهتر که بی خیال شون شید!

۷. به جای اینکه چشم تون رو روی واقعیت ببندید، از اشتباهات تون درس بگیرین

اگه خودتون رو به خاطر اینکه همه چیز به عالی ترین شکل ممکن از آب درنیامدهه به باد سرزنش گرفتین، لطفا الان چشم تون رو روی واقعیت نبندید. مردم به ویژه در دنیای کسب وکار همیشه سعی می کنن تا از اشتباهات و موفقیت بقیه درس بگیرن تا در کار خودشون همون اشتباهات رو تکرار نکنن. پس به چه دلیل شما که در صف اول نشسته اید و به همه چیز دسترسی دست ِاول دارین، خودتون اولین کسی نباشید که از اشتباهات خودتون درس می گیرین. فقط کافیه یک نفس عمیق بکشین و با شهامت به اشتباهات تون نگاه کنین. این تنها راه حل مطمئنیه که همون اشتباه رو دوباره انجام دهنده نشید.

۸. رابطه برقرار کنین، اما مقایسه نه

خیلی از ما به خاطر مقایسه خودمون با کسائی که از اونا تو ذهن مون اسطوره ساختیم، دچار کمال گرایی میشیم. این احساس کمال گرایی از آنجایی سر میگیره که زندگی فلان شخص به ویژه رو ایدئال و بی مشکل تصور می کنیم. اگه شمام اینجور عادتی رو در خودتون سراغ دارین، بدونین که به جای این طرز فکرِ دور از واقعیت باید چشم تون رو روی خودِ واقعی اون شخص باز کنین. شاید زندگی شخص دلخواه دارای جنبه های خیلی جذابی باشه، اما این واقعیت رو فراموش نکنین که حتی چهرهای معروف هم لحظات سختی در زندگی شون داشتن که شما از اونا بی خبرید. پس اگه قراره خودتون رو مقایسه کنین، خودتون رو با آدمای واقعی مقایسه کنین؛ نه فقط با تصاویر لحظات خاص شون. اما بهتره که اصلا دست از مقایسه های این چنینی وردارین و از خودتون بپرسید که میل دارین کدوم ویژگی شخص مقابل رو در خودتون داشته باشین. ازدواجش، شغلش یا حس شوخ طبعی اوست که واسه شما جذاب جلوه می کنه؟ غبطه نخورید و خودتون رو به خاطر نداشتن ویژگی دلخواه نرنجانید. عوضش، به دنبال راه حلی باشین تا دسته ای از خصوصیات پسند کردی رو که در شخص مقابل می ببینن، در خودتون پرورش بدین.

۸ راه شکست دادن کمال گرایی که به موفق شدن هر چه بیشتر کمک می کنه آموزشی

خلاصه اینکه با کمال گرایی از بسیاری فرصتا محروم میشید و کارایی رو که می تونین خوب اما نه ایدئال بکنین، هیچوقت به انجام نخواهید رساند. واسه اینکه کمال گرایی از سرتون بیفته، به هیچ نسخه عجیب وغریبی احتیاج ندارین، فقط کافیه کمی طرز فکرتون رو تقویت کنین یا تغییر بدین. شک نداشته باشین به نفع خودتون و زندگی تونه که از قیدوبند کمال گرایی آزاد شید تا ببینین چقدر در انجام کارا بهتر میشید.

 


دسته‌ها: آموزشی