حتما تا به حال واسه تون پیش  اومده که به سرعت از جای تون بلند شید و کمی سرتون گیج برود. یا اینکه با دچار شدن به ویروس معده، محیط دور دور سرتون بچرخد. با اینکه سرگیجه می تونه از مشکلات یک ناخوشی جزئی باشه، در عین حال ممکنه از وجود یک مریضی جدی خبر بده. این مقاله رو بخونین تا با دلایل سرگیجه و راه های مقابله با اون آشنا شید.

دکتر دونیکا مور (Donnica Moore)، مدیر گروه سلامت زنان سَپفیر (Sapphire) واقع در چِستِر انگلستان، می گوید: «سرگیجه اصلا طبیعی نیس. به شما می گه که چیزی مشکل داره. می تونه موضوع ی پیش پا افتاده ای باشه و خیلی راحت حل شه یا نشونه ی اتفاقات دیگری باشه که در بدنتون رخ می ده.»

اون می گوید: «سرگیجه مشکلیه که بیشتر در بین افراد سن بالا گزارش می شه. ممکنه این سرگیجه از مشکلات مصرف داروهایی باشه که واسه شون تجویز می شه یا داروهایی که بدون نسخه فروخته می شن. البته تغییراتی که به خاطر سن بالا در بدنشون رخ می بده هم می تونه یکی از دلایل بروز این مشکل باشه.»

دکتر کریستوفر اساندرا (Christopher Asandra)، متخصص مریضیای سالخوردگان و رئیس نومیِل(NuMale) که یکی از مراکز سلامتیه، می گوید: «در بسیاری موارد، کمی مراقبت از خود می تونه سرگیجه رو درمان کنه، اما باید اونو جدی گرفت. چون حتی اگه نشون دهنده ی یک مریضی جدی نباشه، می تونه سلامتی تون رو با خطرات بزرگی روبرو کنه. من دکتر اورژانس بوده ام و افراد زیادی رو دیده ام که سرگیجه باعث افتادن شون شده. کفل اونا شکسته یا سرشون زخمی شده یا به جای دیگری از بدن شون آسیب وارد شده.»

دکتر مور هم با اون موافقه. اولین کاری که باید بکنین نشستن یا دراز کشیدنه. آخرین گزینه هم اینه که خودتون تا مطب دکتر رانندگی کنین. اون می گوید: «سرگیجه می تونه به تصادف منجر شه. دوست و رفیق واسه همین روزهاست.»

چی باعث سرگیجه می شه؟

معمولا یکی از ۸ مورد زیر باعث سرگیجه می شه:

۱. تشنگی یا گرمازدگی

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

اگه در خطر گرما بوده اید، سفر هوایی تون مدت زیادی طول کشیده، خیلی ورزش کرده اید، یک روز سرد زمستونی رو در یک اتاق خیلی گرم سپری کرده اید و یا اینکه چون سرتون خیلی شلوغ بوده یادتون رفته آب و غذا بخورین، ممکنه احساس سرگیجه کنین.

راه حل: اگه حس می کنین اتاق دور سرتون می چرخد یا سرتون گیج می رود، باید کمی آب یا آب پرتقال بخورین و ببینین که نتیجه چه می شه. البته مورد دوم بهتره چون با هم کمی قند هم به بدنتون می رسد. اگه تشنه یا گرمازده هستین، ممکنه قند خونتون بیفته و آب میوه (که اصلا نباید گرم باشه) با شکری که داره سطح قند خونتون رو بالا می برد.

مور می گوید: «باید چند دقیقه ای دراز بکشین و حتما به یک نفر بگید که سرگیجه دارین، اگه تنها زندگی می کنین به یکی از دوستان تون خبر بدین و از اون بخواهید که ۱۵ دقیقه بعد شما رو چک کنه. وقتی چیزی نوشیدین یا کمی استراحت کردین، ببینین حال تون بهتر شده یا نه. اگه سرگیجه تون به دلیل گرمازدگی یا تشنگی باشه باید برطرف شه. اگه این اتفاق نیفتاد با دکتر تون تماس بگیرین.»

۲. سرگیجه ی پوزیسیونی تشنجی خوش خیم (BPPV)

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

با اینکه اسم ترسناکی داره، اما یک وضعیت بسیار شایعه. این همون حالتیه که وقتی از رختخواب بیرون می آیید حس می کنین اتاق دور سرتون می چرخد. دکتر مور می گوید: «هر چقدر سن تون بالاتر برود احتمال این نوع سرگیجه بیش تر می شه.»، چون دلیل این نوع سرگیجه تغییراتیه که با کهولت سن در گوش داخلی تون ایجاد می شه و با توجه به گزارش موسسه ی مریضی وِستیبولار (Vestibular) دلیل نصف سرگیجه هاییه که در افراد بالای ۵۰ سال مشاهده می شه. این نوع سرگیجه مریضی ایه که با توجه به موقعیت به وجود می آید و مثلا اگه سرتون رو موقع خواب در یک موقعیت خاص بذارین رخ می بده. اگه همیشه با این نوع سرگیجه درگیر هستین با یک دکتر تماس بگیرین.

راه حل: دکتر اساندرا می گوید: «ممکنه دکتر تون تعدادی تمرین موقعیتی سر واسه تون در نظر بگیره تا کریستال های کلسیم کربنات موجود در گوش تون رو منظم کنه چون اونا دلیل اتفاق این مریضی هستن. اگه اثبات موقعیت سر مشکل رو حل نکنه گزینه های دیگری هم هست، مثلا: داروهای ضد تهوع هم می توانند به درد بخور باشن.» می توانید تکنیک های اثبات موقعیت سر رو از دکتر تون یاد بگیرین تا خودتون هم بتونین اونا رو بکنین.

۳. سکته

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

دکتر اساندار می گوید: «شاید سرگیجه اولین نشونه ی سکته نباشه، اما اگه یهو سرتون گیج رفت و در یک طرف بدنتون احساس ضعف کردین، توانایی حرکت نداشتید، سرتون خیلی درد گرفت و توانایی صحبت کردن نداشتید حتما با ۱۱۵ تماس بگیرین. باید هر چه سریع تر یک دکتر شما رو معاینه کنه.»

راه حل: باید از نظر سکته معاینه شید و با توجه به تشخیص دکتر با داروهای ضد انعقاد (داروهای رقیق کننده ی خون و باز کننده ی خون دَلَمه شده) و داروهایی که فشار خون تون رو پایین می بیارن، درمون شید. با توجه به نوع سکته ممکنه اقدام های پزشکی بیشتری لازم باشه.

۴. داروها

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

دکتر مور می گوید: «اگه توضیحاتی که واسه استفاده از داروها هست رو بخونین متوجه می شید که از سرگیجه به عنوان یکی از مشکلات جانبی احتمالی استفاده از همه ی اونا نام برده شده.» پس اگه تازگیا استفاده از یک دارو رو شروع کرده اید، چه از راه نسخه و چه فروش آزاد، ممکنه همین دارو دلیل سرگیجه تون باشه. این یعنی یا باید داروهای تون رو عوض کنین و یا اون موردی که مشکل داره رو قطع کنین.

این مطلب رو هم توصیه می کنم بخونین:   ۸ دلیلی که باعث می شه حوصله مون سر برود 

دکتر اساندرا باور داره که داروهای کنترل فشار خون معمولا باعث سرگیجه می شن. این داروها باید همیشه مورد بررسی قرار بگیرن تا مطمئن شید که فشار خون تون خیلی بالا یا خیلی پایین نرفته باشه.

راه حل: اگه تحت درمان هستین و سرگیجه دارین، حتما به دکتر تون خبر بدین و یک لیست کامل از تموم داروهایی که مصرف می کنین شامل مکمل ها، داروهای گیاهی و داروهای بدون نسخه رو بهش گزارش کنین. ممکنه مکمل ها روی داروهای تجویز شده اثری منفی داشته باشن، پس دکتر تون باید دقیقا از همه ی مواردی که مصرف می کنین مطلع باشه. یک تغییر ساده در نسخه یا تنظیم مقدار دارو می تونه آسایش تون رو به هم بزنه.

۵. آنمی یا کم خونی

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

دکتر اسندرا می گوید: «کمبود سطح آهن خون با عنوان (آنمی) شناخته می شه و علائمی مثل کمبود انرژی و احساس خستگی داره. اما افراد گرفتار به این مریضی ممکنه سرگیجه هم داشته باشن.»

راه حل: دکتر نتایج آزمایش خون تون رو  بررسی می کنه تا در این مورد مطمئن شه. اگه کم خونی داشته باشین، ممکنه یک منبع آهن واسه تون تجویز  کنه تا سطح آهن خون تون بالا برود. با این کار، حالتون بهتر و سرگیجه تون هم بر طرف می شه.

۶. مریضی مِنییِه (Meniere)

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

افراد بین ۴۰ تا ۵۰ سال کسائی هستن که بیش ترین احتمال دچار شدن به این مریضی، که یک مشکل در گوش داخلیه، رو دارن. افراد گرفتار، دچار سرگیجه و ریزش مو می شن و حس می کنن چیزی در گوش شون زنگ می زدند و یا گوش شون درد می کنه. دکتر اساندرا می گوید: «افراد حس می کنن که گوششون پره.» ممکنه حالت تهوع و استفراغ هم داشته باشن. این مریضی دلیل مشخصی نداره اما محققان فکر می کنن که وجود مقدار غیرطبیعی مایع در گوش داخلی اصل اون باشه. با توجه به موسسه ی گوش، حلق و بینی آمریکا درد یهویی این مریضی می تونه هر بار بین ۲۰ دقیقه تا ۴ ساعت طول بکشه.

راه حل: دکتر اساندرا می گوید: «این مریضی درمانی نداره، اما می توان علائمش رو کنترل کرد. ممکنه دکتر تون داروهای مربوط به مریضی های حرکتی یا ضد تهوع تجویز کنه.» شاید هم داروهای ادرار آور به شما بده تا سطح مایع بدن تون کاهش پیدا کنه. ممکنه استفاده  از یک سمعک قدرت شنوایی تون رو بهتر کنه. می توانید تمرین هایی انجام بدین که تعادل تون رو دوباره برگرداند. در بسیاری موارد، ممکنه دکتر دارویی به گوش میانی تون تزریق کنه تا سرگیجه تون رو درمان کنه. افرادی که به این مریضی گرفتار هستن باید به اندازه ی کافی بخوابن چون حس خستگی ممکنه واسه شون مشکل ساز شه. باید از مصرف این موارد پرهیز کرد: نمک، کافئین، سیگار و الکل. اگه یهو این اتفاق واسه تون افتاد رانندگی نکنین. اگه هم بین رانندگی احساس سرگیجه کردین، ماشین تون رو کنار جاده متوقف کنین.

۷. کاهش قند خون

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

اگه قند خون تون پایینه ممکنه دچار سرگیجه شید. دکتر اساندار باور داره که: «این اصلا شوخی نیس.» و دکتر مور هم می گوید: «قند خون پایین ممکنه باعث شه که بیشتر از حد طبیعی عرق کنین و احساس تر بودن و ناراحت بودن داشته باشین.»

اگه دیابت دارین این موضوع خطریه که همیشه شما رو تهدید می کنه. جدا از اینکه احساس سرگیجه به دلیل کاهش سطح قند خون، افرادی که به دیابت گرفتار هستن ممکنه به دلیل کاهش یا افزایش انسولین خون هم سرشون گیج برود. اما حتی اگه قند خون ندارین، در صورتی که زیاد کار کنین و ساعت ها بدون آب و غذا بمونین، ممکنه قند خون تون کم بشه و سرگیجه بگیرین.

راه حل: قند سریع. کمی آب پرتقال بخورین. کمی کربوهیدرات پیچیده مثل نون گندم و مربا هم می تونه به درد بخور باشه. همیشه کمی قند یا یک شکلات با خودتون داشته باشین. این مواد مقدار زیادی قند دارن که واسه افزایش سطح قند خون بدن تون خوبه.

۸. فشار خون پایین

۸ دلیل سرگیجه و راه های مقابله با اون  آموزشی

ممکنه دکتر تون به شما پیشنهاد کنه که فشار خون تون رو پایین بیارین، اما شاید خیلی پایین برود. در حالت کلی، اگه حد بالای فشار خون تون کم تر از ۱۰۰ و حد پایین اون کم تر از ۶۰ه ( نباید با هم اتفاق بیفته)، فشار خون شما پایینه. واسه افرادی که به طور طبیعی فشار خون شون در این محدوده مشکلی وجود نداره. اما اگه فشار خون تون بیفته (به دلیل تشنگی، مریضی قلبی، مشکلات غدد درون ریز، یا شکلای جور واجور عفونت) ممکنه دچار سرگیجه شید.

راه حل: با توجه به دلیل این کاهش فشار خون، دکتر تون راه حل های مختلفی رو پیشنهاد می کنه. شاید لازم باشه بیش تر نمک بخورین یا آب بیش تری استفاده کنین، چون مایعات حجم خون رو زیاد می کنه. ممکنه به شما پیشنهاد شه که از یک جوراب بلند و کلفت استفاده کنین تا از گرفتگی خون در پای تون جلوگیری شه. داروهای دیگری هم هست که سطح فشار خون تون رو تنظیم می کنن.

دکتر مور می گوید: «در حالت کلی سرگیجه، یک وضعیت لازم نیس، اما می تونه به اینجور وضعی تبدیل شه.» اگه با یکی از علائم زیر سرتون گیج رفت با ۱۱۵ تماس بگیرین:

  • از دست دادن حافظه
  • درد قفسه ی سینه
  • بدترین سردرد زندگی تون
  • اگه در قدرت دید یا توانایی صحبت تون اشکالی به وجود بیاد
  • اگه همراه با مشکلات شنوایی سریع باشه

اینا می تونن نشونه ی سکته یا حمله ی قلبی، نشونه های ظاهری نا آرومی دهلیز یا ورم گوش داخلی باشن که با یک حمله شروع می شن و باعث سرگیجه ی شدید می شن. این موارد تنها ۵ درصد علائم سرگیجه رو شامل می شن که به وسیله بنیاد تحقیقات شنوایی آمریکا گزارش شده.

منبع : huffingtonpost

دسته‌ها: آموزشی