در صورت مراجعه به سایت­های اینترنتی معتبر برای در اختیار گرفتن مقالات علمی، می­توان ملاحظه کرد که چکیده کلیه مقالات موجود در این پایگاه­ها به صورت رایگان در اختیار مراجعه کنندگان قرار داده شده می باشد. در این میان مراجعه کننده لازم می باشد تا با مطالعه عنوان و چکیده مقاله تصمیم نهایی خود را مبنی بر خرید مقاله کامل گرفته و نسبت به پرداخت هزینه­های مربوط به دریافت مقاله کامل اقدام نماید.

علاوه بر مورد ذکر شده، در اکثر مواقع خواننده فرصت کافی برای مطالعه و مطالعة کامل مقاله را نداشته و تمایل دارد تنها با خواندن چکیده اطلاعات مورد نیاز را کسب نماید. بسیاری از افراد نیز با خواندن چکیده و اطمینان از انطباق کامل مطالب درج شده در مقاله با اطلاعات مورد نیاز، نسبت به مطالعه کامل مقاله اقدام می­کنند.

موارد فوق مثال­هایی در مورد تأثیر برجسته چکیده مقالات در ترغیب نمودن افراد به خواندن کامل مقاله بوده و اهمیت یادگیری اصول نگارش صحیح چکیده مقالات علمی به مقصود نوشتن مقالات معتبر را مشخص می­نماید. بطورکلی چکیده مقالات بایستی کاملا گویا و رسا بوده و بیانگر تمامی مطالب موجود در مقاله مانند اظهار علل انجام پژوهش، ذکر مواد اولیه و روش­های ساخت انتخاب شده برای تولید نمونه­ها، معرفی روش­های آزمون نمونه­ها و چگونگی تحلیل نتایج و در نهایت اظهار صریح نتیجه­گیری­های نهایی بدست آمده از انجام پژوهش باشد. به عبارت دیگر نحوه نگارش چکیده مقاله بایستی چنان باشد که بتواند کلیاتی از تمامی فعالیت­های پژوهشی نویسنده، که در مقاله ذکر شده می باشد را به صورت اختصار در اختیار خوانندگان قرار دهد. با در نظر داشتن اینکه اظهار تمامی موارد اشاره شده طی تنها چند خط الزامی می­باشد به همین دلیل لازم می باشد که نویسندگان فقط به اظهار کلیات پژوهش پرداخته و از ذکر جزئیات، توضیح و تفسیر نتایج، تحلیل و آنالیز داده­ها و سایر موارد مشابه خودداری و فقط به گزارش نتایج بدست آمده بدون ارائه توضیحات مفصل در مورد آنها بسنده نمایند.

دقت شود که هدف از نگارش چکیده ایجاد نمودن شمایی کلی از مقاله تنها در چند خط بوده تا خواننده با مطالعه آن طی زمانی کوتاه درکی نسبی از مطالب مقاله کسب کرده و در صورت تمایل به دانستن بیشتر در مورد جزئیات و تحلیل موارد فوق اقدام به مطالعه کامل مقاله نماید. به همین دلیل در نگارش چکیده بایستی از اظهار جزئی نتایج بدست آمده و تحلیل آنها خودداری کرد.

اظهار جملات در چکیده و به طور کلی تمام قسمت­های مقالات علمی به صورت سوم شخص مجهول می­باشد و از اظهار ضمایر شخصی در نگارش مقالات علمی (به غیر از مواردی خاص) خودداری می­شود. از آنجا که چکیده مقالات تنها اختصار­ای از مطالب اظهار شده در مقاله می­باشد به همین دلیل در چکیده بر خلاف سایر قسمت­های مقالات علمی از اظهار منبع و مرجع مطالب خودداری شده و منابع مربوطه در متن مقالات که مطالب به صورت کامل و مفصل اظهار می­شوند، ارائه می­گردند.

هر مجله بر مبنای ساختار مقالات و اهداف مورد نظر، دارای ساختار نگارشی خاصی بوده که رعایت کامل آن الزامی می­باشد. ساختار نگارشی مجلات که غالبا تحت عنوان راهنمای نویسندگان در آغاز و یا انتهای هر مجله منتشر می­شود، دارای موارد متعددی بوده که یکی از مهمترین آنها اظهار حداقل و حداکثر تعداد کلمات مجاز برای نوشتن چکیده می­باشد. تعداد کلمات مجاز برای نگارش چکیده در اکثر مجلات در محدوده 150 الی 250 کلمه می­باشد اما به هر حال به مقصود اطمینان از امر فوق، مطالعه دقیق راهنمای نویسندگان قبل از ارائه مقاله بر هر مجله­ای الزامی می باشد. از آنجا که پیشنهاد تعداد کلمات مجاز برای نگارش چکیده مقالات بر مینای ساختار و شکل مقاله در هنگام چاپ بوده و عدم رعایت آن فرمت چاپی مجلات را دچار مشکل می­سازد، قبل از ارسال مقاله برای مجله مورد نظر از انطباق کامل تعداد کلمات موجود در چکیده مقاله خود با راهنمای نویسندگان مجله اطمینان حاصل نمایید. در صورت عدم رعایت راهنمای نویسندگان، بدون شک دفتر مجله مقاله مربوطه را رد کرده و یا برای انجام اصلاحات به نویسندگان بازمی­گرداند که در هر دو صورت مراحل پذیرش مقاله فوق سخت­تر و طولانی­تر خواهد گردید. به همین دلیل با در نظر داشتن اهمیت بسیار زیاد رعایت کامل مطالب اظهار گردیده در راهنمای نویسندگان مجلات، پیشنهاد می­شود روند صحیح نگارش مقاله بر حسب قوانین مجله را دقیق و بدون اشکال اجرا نموده تا در مراحل ارزیابی مقاله با مشکلات کمتری مواجه گردید.

هرچند استفاده از مخفف اصطلاحات در چکیده رایج می­باشد، اما به هر حال بایستی دقت نمود که چکیده اولین قسمت مقاله می باشد که خواننده با آن روبرو می­شود و به همین دلیل پیشنهاد می­شود در صورت امکان از درج واژگان اختصاری که چندان رایج و مشهور نیستند در چکیده مقاله خودداری کرده و یا در صورت تمایل به استفاده از واژگان اختصاری، در نخستین کاربرد اصطلاح مورد نظر ایتدا عبارت کامل را درج و در جلوی آن در داخل پرانتز حروف اختصاری را بنویسید تا خوانندگان با اختصار مربوط به اصطلاح مورد نظر که به دفعات در قسمت­های مختلف متن مقاله از آن استفاده خواهد شد، آشنا شوند. استفاده مجدد از کلمات مخفف در چکیده بلا مانع بوده و دیگر نیازی به اظهار مجدد نام کامل اصطلاح وجود ندارد.

در ادامه چکیده مقاله چاپ شده تحت عنوان “کامپوزیت­های پلیمری جایگزین چوب برای ساخت آلات موسیقی” در نشریه بسیار معتبر هنرهای زیبا آورده شده و پیرامون آن توضیحاتی ارائه گردیده می باشد:

 

چکیده:

در این پژوهش معایب چوب برای کاربرد در ساخت آلات موسیقی مانند حساسیت بالا به رطوبت، خواص متفاوت چوب در درخت­های مختلف از یک گونه و همچنین در قسمت­های مختلف از یک درخت، ساخت زمان­بر و مشکل سازهای چوبی، مقاوت پایین در برابر ضربه و سایر موارد که به صورت مفصل به آنها پرداخته شده می باشد، مورد مطالعه قرار گرفت و با در نظر داشتن این معایب، نسل جدید کامپوزیت­های پلیمری برای جایگزینی چوب در ساخت ادوات موسیقی معرفی شد. در ادامه نشان داده شد که بکارگیری کامپوزیت­های چوب پلاستیک برای جایگزینی چوب در ساخت آلات موسیقی می­تواند بسیاری از مشکلات ذاتی چوب برای کاربرد در ساخت آلات موسیقی را بر­طرف نماید، با ­این حال برای ساخت تخته صدای کامپوزیتی استفاده از کامپوزیت­های لیفی که ساختاری دقیقا مشابه چوب دارند، به دلیل خواص ارتعاشی و آکوستیکی ویژه آنها، رشد بسیاری نموده می باشد. عموما برای ساخت این نوع کامپوزیت­ها که می­توانند جایگزین مناسبی برای چوب در ساخت آلات موسیقی باشند، از انواع گوناگون الیاف­ طبیعی و مصنوعی و همچنین از انواع مختلف رزین­های پلیمری استفاده می­شود. از این رو در این مقاله از سه نوع مختلف الیاف مصنوعی (الیاف شیشه، کربن و کولار) و رزین پلی­استر غیر اشباع استفاده گردید. همچنین خواص آکوستیک این نمونه­ها در قیاس با نمونه های چوب درخت توت سفید و سروسیمین مورد مطالعه قرار گرفت. مطالعات نشان داد که الیاف کربن به­ همراه رزین پلی­استر بالاترین پارامترهای آکوستکی را در بین سایر نمونه­ها به خود اختصاص می­دهد و در نتیجه می­تواند به عنوان یک جایگزین بسیار خوب برای چوب با خواص استثنایی در ساخت آلات موسیقی به کار رود.

 

با مطالعه چکیده فوق می­توان فهمید که کوشش نویسندگان در جهت رفع مشکلات موجود در سازهای چوبی، محور اصلی پژوهش و مقاله فوق بوده می باشد. در ادامه این چکیده در مورد مواد کامپوزیتی که کاربرد آنها می­توانند مشکلات چوب برای ساخت سازهای موسیقی را مرتفع نماید، توضیحاتی داده شده و خواص آکوستیکی این کامپوزیت­ها به صورتی خیلی اختصار معرفی و اظهار گردیده­اند. همچنین با مطالعه این چکیده می­توان فهمید که این پژوهش حاصل نتایج تجربی اندازه­گیری خواص آکوستک کامپوزیت­های پلیمری و مقایسه نتایج حاصله با نمونه­های شاهد چوبی می باشد. در انتهای چکیده نیز نتیجه نهایی حاصل شده از این پژوهش که کارایی بالای کامپوزیت­های کربنی برای ساخت سازهای موسیقی می­باشد، بدون تحلیل نتایج و علت های بدست آمدن این نتیجه، به شکلی بسیار اختصار ذکر گردیده می باشد. تنها مطالعه چکیده فوق اطلاعاتی کلی مانند علت های انجام پژوهش، مواد مورد آزمایش قرار گرفته، چگونگی مطالعه خواص نمونه­ها و در نهایت نتیجه نهایی بدست آمده از پژوهش را در اختیار خواننده قرار داده و ایشان بدون مطالعه تمام مقاله نظری کلی نسبت به پژوهش انجام گرفته، پیدا خواهند شد.

با در نظر داشتن اینکه یک چکیده خوب بایستی اظهار­کننده تمامی قسمت­های مقاله باشد به همین دلیل پیشنهاد می­شود که چکیده را در انتها و پس از نگارش تمامی قسمت­های مقاله بنویسید. زیرا به هر حال در صورت نوشتن سایر قسمت­های مقاله، نویسنده با درک بالاتری از محتویات اظهار گردیده در مقاله نسبت به نگارش چکیده  اقدام می­نماید.

در بسیاری از سمینارها و کنفرانس­های ملی و بین­المللی برای ارزیابی اولیه مقاله، ارسال  چکیده آن درخواست شده تا پس از انجام مطالعه­های مقدماتی بر روی چکیده فوق در صورت مطلوب بودن نتیجه داوری، متن کامل مقاله از نویسندگان درخواست شود. در این شرایط با در نظر داشتن اینکه در غالب موارد در مرحله اول مقاله کامل نگارش نیافته می باشد به همین دلیل به مقصود ایجاد نمودن درک ذهنی مطلوب از کلیه مطالبی که قصد نگارش آنها در مقاله را دارید، پیشنهاد می­شود تا با مجسم نمودن تمامی اجزای مقاله مورد نظر به نحوی مقاله را در ذهن خود نگارش یافته تصور کنید و بر مبنای این تصورات نسبت به نوشتن چکیده اقدام نمایید.

به مقصود یکپارچه نمودن بیشتر چکیده، توصیه می­شود که کل آن در یک بند نوشته شود. البته از نظر مجلات در امر فوق الزامی وجود ندارد و در مقالات زیادی چکیده­های نگارش یافته در چند بند، را نیز می­توان ملاحظه نمود. حتی در بسیاری از مقالات ممکن می باشد در داخل چکیده یک یا چند عکس نیز آورده می­شود که البته امر فوق بسیار نادر بوده اما به هر حال از نظر اصول نگارش مقاله، صحیح می­باشد. بطورکلی چکیده­های بلند و چند­بندی عموما در نوشته­های مقصل­تر مانند پایان­نامه­ها، گزارش طرح­های پژوهشی و سایر موارد از این دست قابل مشاهده بوده و کاربرد آنها در مقالات علمی اگرچه مجاز می باشد اما چندان مرسوم نمی­باشد.

چنانچه پیشتر اشاره شد در پایگاه­های اینترنتی چکیده مقالات به صورت مجزا در اختیار خوانندگان قرار داده می­شود، همچنین در بسیاری از کنفرانس­ها و سمینارها به مقصود کم کردن هزینه­ها فقط چکیده مقالات ارائه شده در سمینار در کتاب سیمنار منتشر می­گردند. به همین دلیل لازم می باشد چکیده به عنوان قسمتی مستقل از مقاله، بدون هیچ­گونه وابستگی به سایر قسمت­ها به صورتی کاملا رسا و شیوا نوشته شود. به عبارت دیگر چکیده مقاله بایستی طوری نوشته شود که مستقلا و حتی بدون در اختیار بودن تمام مقاله نیز نمایی کلی از پژوهش انجام شده را به نمایش بگذارد. در این میان به مقصود حفظ استقلال چکیده لازم می باشد تا از نوشتن جملاتی که در آنها به متن مقاله ارجاع داده شده می باشد مانند “همانگونه که در مقاله آورده شده می باشد”، “این موضوع در نمودار1 نشان داده شده می باشد” و سایر موارد مشابه خودداری نمود.

با در نظر داشتن اینکه در مقاله ممکن می باشد پارامترها و ویژگی­های مختلفی که از نظر محتوا دارای تفاوت­های زیادی می­باشند، مورد مطالعه قرار گیرند به همین دلیل اظهار تمامی محتوای مقاله در چکیده و در یک بند کاری بسیار مشکل می­باشد. در بسیاری از مقالات نوشته شده توسط نویسندگان کم­تجربه مشاهده می­شود که متن چکیده یکپارچه نیست و انواع پرش­ها و سکته­های نگارشی که ناشی از تنوع موضوعی موجود در مقاله می­باشد، مشاهده می­شود. این در حالی می باشد که یک چکیده خوب بایستی کاملا منسجم و یکپارچه بوده و به صورتی کاملا شیوا و قابل فهم درکی کلی از مقاله را برای خواننده میسر سازد. سخت­ترین قسمت نگارش مقاله، نوشتن چکیده آن بوده که در این میان کوشش در خواندن چکیده مقالات مختلف و همچنین تمرین زیاد می­تواند کمک­های زیادی به نویسندگان به مقصود ارتقای توانایی آنها در نوشتن چکیده مقالات بنماید. بعلاوه در صورت نداشتن تجربه­های لازم در زمینه مقاله نویسی پیشنهاد می­شود که از مشاوره­ها و نقطه نظرات افراد متخصص در  این زمینه استفاده کرده و یا در دوره­ها و کارگاه­های مقاله نویسی که در آنها نکات کلیدی برای نگارش مقالات اظهار می­شود، شرکت نمایید.

با در نظر داشتن اینکه مقالات منتشر شده در اکثر مجلات فارسی زبان معتبر، غالبا در پایگاه­های بین­المللی و فراکشوری نیز ارائه می­شوند، به مقصود ارائه مناسب این مقالات اکثر مجلات فارسی زبان، برگردان عنوان و چکیده مقاله به زبان انگلیسی را نیز از نویسندگان درخواست می­نمایند. در این میان با در نظر داشتن اهمیت بسیار بالای امر فوق به مقصود بالا بردن ضریب تاثیرگذاری مجلات در پایگاه­های ارائه شده، توصیه می­شود که در نوشتن چکیده مقاله به زیان انگلیسی نیز کمال دقت را داشته و کلیه اصول اظهار شده در مورد نحوه نگارش چکیده را رعایت فرمایید. همچنین به مقصود کسب اطلاعات دقیق­تر در مورد تعداد کلمات مجاز در چکیده انگلیسی، پیشنهاد می­شود قسمت راهنمای نویسندگان مجلات را مطالعه فرمایید.